Nowy most w Głuchołazach otwarty po powodzi. Premier: 'To przykład odbudowy plus'

Powódź 2024 roku – bilans zniszczeń i pomoc państwa

Poludniowe województwa Polski we wrześniu 2024 roku nawiedziła katastrofalna powódź, która zniszczyła domy, infrastrukturę i drogi w kilkudziesięciu miejscowościach. Jednym z symboli tej tragedii stał się most w Głuchołazach na rzece Biała Głuchołaska – przeprawa kluczowa dla komunikacji lokalnej i ruchu transgranicznego z Czechami. Woda okazała się silniejsza od konstrukcji, a walka o jej utrzymanie – przegrana. Jak mówił Premier Donald Tusk podczas uroczystości otwarcia nowego obiektu, właśnie w Głuchołazach podjęto decyzje o masywnej pomocy państwa, bo bez niej ani mieszkańcy, ani samorząd nie mieli szansy poradzić sobie z żywiołem.

Rząd natychmiast uruchomił mechanizmy wsparcia. Dzięki zasobom Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych oraz zaangażowaniu wojska w ciągu kilku tygodni powstał most tymczasowy. Jednak docelowa odbudowa wymagała czasu i środków. Premier podkreślił, że zaangażowanie państwa musi być maksymalne: 365 mln zł przeznaczono wyłącznie na Głuchołazy, a łączna pula dla wszystkich poszkodowanych regionów sięgnęła 11 mld zł – to najwyższa kwota w historii na walkę ze skutkami żywiołu.

„Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście.”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Nowa przeprawa – większa odporność na żywioł

Nowy most, otwarty w poniedziałek, to konstrukcja zaprojektowana z uwzględnieniem doświadczeń z ubiegłorocznej powodzi. Obiekt położony jest o niemal 1 metr wyżej niż poprzednia przeprawa – tzw. „most Andrzeja”. Oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar na podłoże za umocnieniem wałów koryta rzeki. Dzięki temu most jest znacznie odporniejszy na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Budowa trwała kilka miesięcy i kosztowała łącznie 65 mln zł.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński nazwał inwestycję przykładem „odbudowy plus” – nie chodzi bowiem tylko o przywrócenie stanu sprzed powodzi, ale o podniesienie standardu bezpieczeństwa. Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak zwrócił uwagę, że nowoczesny obiekt usprawni codzienne podróże, ruch transgraniczny, a także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców i stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu. Stałe połączenie obu części miasta przywróciło ciągłość drogi krajowej nr 40.

„Most, który dziś otwieramy, jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę.”

Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu.”

Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury

Rekordowe środki na odbudowę – 11 miliardów złotych

Skala pomocy rządowej po powodzi 2024 roku nie ma precedensu. Łącznie na walkę ze skutkami żywiołu przeznaczono 11 mld zł. Z tej kwoty ponad 1 mld zł trafił w formie bezpośrednich zasiłków do 62 tys. rodzin. Wsparcie państwa objęło prawie 30 różnych instrumentów – od dotacji na odbudowę infrastruktury, przez zasiłki celowe, po preferencyjne kredyty dla przedsiębiorców. Premier Donald Tusk zaznaczył, że rząd nie zamierza kończyć pomocy: szkody są wciąż widoczne, a pieniądze płyną nie tylko do Głuchołaz, ale także do Lądka-Zdroju, Stronia Śląskiego, Barda i innych miejscowości.

Warto podkreślić, że ponad 6 mld zł z całej kwoty stanowią środki pozyskane z Funduszy Europejskich. Oznacza to, że Polska skutecznie sięgnęła po unijne rezerwy kryzysowe, aby wesprzeć regiony dotknięte kataklizmem. Lista konkretnych działań w Głuchołazach obejmuje m.in.:

• 365 mln zł – łączna pula środków dla miasta na pomoc doraźną i odbudowę
• 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu wraz z infrastrukturą techniczną
• 50 mln zł – planowane prace: remont mostu Świętego Wojciecha, tereny rekreacyjne i kompleks sportowy
• 1 mld zł – bezpośrednie zasiłki wypłacone 62 tys. rodzin w całym kraju

Co oznacza ta inwestycja dla Grodziska Mazowieckiego?

Choć Grodzisk Mazowiecki leży w województwie mazowieckim, z dala od terenów poszkodowanych przez wrześniową powódź, historia Głuchołaz niesie istotne wnioski dla lokalnych samorządów. Na terenie powiatu grodziskiego przepływają rzeki takie jak Mrownica czy Rokitnica, które w czasie gwałtownych opadów potrafią wystąpić z brzegów. W ostatnich latach kilkukrotnie podtapiane były ulice przy ul. Żyrardowskiej i w okolicach stawów w Jordanowicach. Decyzje rządu o przeznaczeniu rekordowych 11 mld zł na walkę ze skutkami powodzi pokazują, że państwo jest w stanie uruchomić ogromne środki w sytuacjach kryzysowych – ale wymaga to wcześniejszego zabezpieczenia infrastruktury przeciwpowodziowej.

Dla mieszkańców Grodziska istotne jest również to, że nowy most w Głuchołazach przywrócił ciągłość drogi krajowej nr 40, która jest ważnym szlakiem tranzytowym łączącym województwa opolskie z Czechami. Choć to odległy region, podobne znaczenie dla Grodziska mają drogi wojewódzkie nr 719 i 720, łączące miasto z Warszawą i Żyrardowem. Każde przerwanie tych ciągów komunikacyjnych – czy to z powodu powodzi, czy innego zdarzenia – paraliżuje codzienne życie. W tym kontekście budowa nowej, odpornej przeprawy w Głuchołazach jest wzorem dla lokalnych planistów: inwestycja w podniesienie mostu o metr i wzmocnienie przyczółków to koszt, który zwraca się w chwili zagrożenia. Premier Tusk przypominał, że „walka o most – wtedy przegrana, bo woda okazała się silniejsza – kazała nam jeszcze poważniej podejść do kwestii pomocy”. Słowa te powinny być przestrogą dla wszystkich gmin, w tym Grodziska.

„Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa.”

Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych

Dalsze plany odbudowy Głuchołaz – nie tylko most

Otwarcie mostu to nie koniec inwestycji w Głuchołazach. W najbliższych miesiącach zaplanowano remont mostu Świętego Wojciecha, a także prace na terenach rekreacyjnych i w kompleksie sportowym. Łączny budżet tych działań wynosi blisko 50 mln zł. Premier Tusk zapowiedział, że rząd nie kończy pomocy – pieniądze płyną nadal, a proces odbudowy będzie monitorowany. Wsparcie dla regionów popowodziowych obejmuje również pomoc psychologiczną dla mieszkańców oraz programy odbudowy lokalnych przedsiębiorstw. Jak podkreślił szef rządu: „Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln zł tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy”.

Całkowity bilans rządowej interwencji to 11 mld zł – najwięcej w historii polskiego państwa w obliczu żywiołu. Dla porównania, poprzedni rekordowy program po powodzi z 2010 roku opiewał na ok. 2,5 mld zł. Skala obecnego wsparcia pokazuje, że państwo wyciągnęło wnioski z przeszłości, ale też że zmiany klimatyczne wymuszają jeszcze większe nakłady na infrastrukturę krytyczną. Nowy most w Głuchołazach, otwarty w obecności czterech ministrów i premiera, staje się symbolem tej determinacji.